Đầu năm mua muối – cuối năm mua vôi là cái tục lệ gì thế ?

Đầu năm mua muối – cuối năm mua vôi

Bạn vẫn thường nghe ông bà ta nới : “ đầu năm mua muối cuối năm mua vôi” và đâu đó ngày nhỏ đi chợ Tết đầu năm theo mẹ, bạn luôn thấy mẹ mua một bịch muối đem về nhà cho dù ở nhà muối đang chất đống đủ ăn cho cả nữa năm?

Đó chính là tục lệ “ đầu năm mua muối cuối năm mua vôi” của người Việt. Cái tục lệ trở thành câu ca dao cửa miệng Tết của người Việt, nó gắn liền với 2 tục lệ “ ngày đầu năm sẽ đi mua muối về trong nhà, cuối năm cho dù bận như thế nào cũng phải mua vôi”.

Bạn quan tâm : Tục đoán mộng ngày Tết của người Việt 

                          Tục đi sêu là đi đâu trong ngày Tết? 

Ý nghĩa tục lệ đầu năm mua muối là gì ?

Rất nhiều người người tin rằng, vào phiên chợ ( buổi chợ, ngày đi chợ) đầu năm, mua một bịch muối về nhà là đem lại cái măn mà, đầm ấm quanh năm cho gia đình. Dẫu cho muối còn nhiều thì mọi người vẫn mua về một bát (1 bịch) để mong muốn những điều may mắn.

Đặc biệt, đối với tục mua muối ở các vùng miền có thói quen đong mọi thứ bằng Bát và sát miệng ( người ta hay gọi là bát gạo vơi, bát gạo đầy để dễ hình dung việc đong ngang bằng với miệng của Bát) thì khi mua muối, người ta sẽ đong bát muối tràn miệng và có ngọn. Làm như vậy, tin rằng lợi lộc và phú quý sẽ tràn đầy, không bị gạt miệng đi

Vậy tại sao người ta lại phải mua vôi cuối năm?

Đầu năm đã mua muối cuối năm sao không mua muối mà phải mua vôi? Chẳng phải mua thêm muối thì cả năm đều mặn mà ấm no hơn không tốt hơn sao? Mua vôi làm gì ? gắn liền với vấn đề gì?

Ta cũng vẫn thường nghe thấy “ bạc như vôi” là câu nói của ông bà ta ngày xưa để lại. Vì sao ? Ngày xưa, các cụ làm nhà đã phải tích góp rất nhiều năm trời mới đủ vô để xây nhà, việc tôi vôi cũng phải chờ đến cuối năm không thôi vôi mà rã ra vào đầu năm xem như chẳng có chuyện gì may mắn và an yên cả.

Vôi bao gồm cả vôi tôi và vôi trầu. Ở nông thông, người ta thường hay rắc vôi bột ở góc vườn rồi vẽ hướng đi qua cổng để xua đuổi tà ma quỷ và mua vôi  cuối năm để xua đuổi ma quỹ ra khỏi đất đai nhà cửa và tạo niềm vui, may mắn cho ngôi nhà.

Và vôi gắn liền với tuc lệ ăn trầu của người Việt Nam. Miếng trầu là đầu câu chuyện cũng là để mở ra cho những cuộc tình duyên, kết bạn gắn bó keo sơn đậm đà . Miếng cau nhau với trầu cần phải có thêm một miếng vôi quẹt vào thì mới đủ đậm đà, ngon miệng và say. Chút vôi ấy, tạo nên cái đỏ làm hồng môi nhau. Gia trị của vôi được khẳng định với sự trường tồn của thời gian

 Chính vì vậy, đã mua sự mặn mà đầu năm, người ta muốn luôn cả sự may mắn cho một năm nên mua vôi

Những kiêng kỵ đối với việc mua ông bình vôi

Đi mua ông bình vôi đem về nhà, người ta tin sẽ đem theo một miếng khăn vuông đỏ hoặc nâu, mua xong đem gói cẩn thận vào vải rồi vô thúng đội lên đầu không được cắp nách hoặc xách đem về.

Khi đem ông bình vôi về nhà, phải đặt ở những nơi kín đáo như đầu giường, gần cửa buồng vì trong nhân gian có câu truyền kể, những kẻ đi trộm vào nhà nếu chúng đóng nút ông bình vôi lại thì cả nhà sẽ ngủ yên, nếu như có phát hiện biết bị trọm cũng trở nên lóng ngóng, ngượng nghịu

Khi lấy ông bình vôi phải thận trọng, không nên dùng dao vôi lấy vôi bằng cách ngoáy vào lòng mà phải dùng chìa vôi đưa thẳng xuống rồi múc ra. Miệng ông bình vôi ngày một đầy thành vành khuyên đem xâu vào dây treo trước của mạch.

Khi ông bình vôi đã đặc ruột, người ta đem ông bình vôi lên chùa để dưới chân cây hương, dưới chân gốc mít, gốc đa. Ông bình vôi là một vật linh thiêng, vì vậy ông luôn cần no đủ cũng như ăn rất ít. Ngày xưa có nhiều gia đình đem vôi đi bán , họ phải trả lá chuối bên dưới sau đó cho vôi vào, lúc bán dùng đũa lớn quẹt vôi lên trầu bán cho khách. Mặc dù là bán nhưng cho nhiều hơn và họ cảm thất vui vẻ.

Ông bình vôi , mua vôi là tục cần thiết của ngày Tết nhưng chẳng ai ấn định ngày nào phải mua vôi hay đúng 30 Tết mới được mua vôi. Vậy nên cứ những ngày cuối năm, thông thường là khoảng 10 ngày cuối trước Tết, người ta thất thuận tiện đi chợ thì mua một ít vôi về nhà.

comment